نقد حال

حرکت زنان چند سالی است که حرکت رو به جلو و مستقلی را در پیش گرفته و توانسته است علی رغم موارد شدید سرکوب در بسیاری موارد خود را بازتولید کرده و امروزه به عنوان یکی از مهمترین حرکتهای‌ اجتماعی ایران خود را مطرح کند. محکم بودن مبانی ایدئولوژیک و وحدت عمل نیروها را در کنار مساعد بودن شرایط اجتماعی را می توان از علل مهم موفقیت این حرکت ذکر کرد.
سازمان‌دهی فعالیت این حرکت در یکی دو سال اخیر بیشتر بر روی تغییر قوانین نابرابر بوده است. از مهمترین این حرکتها می‌توان به دو حرکت 22 خرداد 84 و 85 و اخیرا طرح "کمپین يك ميليون امضاء براي تغيير قوانين تبعيض‎آميز" اشاره کرد.
بی شک قوانین تبعیض آمیز در مورد زنان از مشکلات عمده‌ی زنان محسوب می شود. عدم وجود حق برابر طلاق، ارث، دیه و ... در قوانین مسائل بسیار مهمی در برابر زنان محسوب می شود و این کمپین می‌تواند اعتراض گسترده‌ای باشد به قوانین تبعیض آمیز. اما نکات بسیار مهمتری در حرکت برای احقاق حقوق زنان مغفول مانده است.
عامل محرک تمام جنبشهای اجتماعی که آنان را تاثیرگذار و رهایی‌بخش می‌سازد "آگاهی" است. به نظر می‌رسد مهمترین علت عدم موفقیت حرکتهای اجتماعی نخبه‌گرایانه شدن آنهاست. قرار گرفتن حرکت اجتماعی در بین طبقات و گروههای خاصی علاوه بر محدود کردن خواستها به نفع گروه یا طبقه‌ای خاص قدرت عمل آن را به شدت کاهش داده و سرکوب را آسان می‌کند. فقدان آگاهی جمعی از حقوق زنان هم یکی از مشسکلات پیش روی حرکت زنان است. حتی در صورت اصلاح شدن قوانین به نفع برابری هم مشکلات بخش زیادی از زنان طبقات پایین جامعه به علت فقدان آگاهی از حقوق خود و عدذم وجود پذیرش اجتماعی برای زنان مغفول خواهد ماند. زنی را فرض کنیم که در طبقات پایین اجتماع حق طلاق دارد. آیا امکان طلاق برای او به صورت عملی وجود خواهد داشت؟ هرچند که وی بر اساس قوانین و روی کاغذ امکان طلاق را دارد ولی شرایط اقتصای و ناآگاهی اجتماعی هرگز این اجازه را به او نخواهد داد. بنابراین اگر قرارد است در یک کمپین یک میلیون امضا ( که احمالا اکثر آنان از طبقات متوسط و بالای جامعه خواهند بود) جمع آوری شود بهتر است قبل از آن آگاهی لازم به میلیون‌ها زن و مرد طبقات محروم در مورد حقوق اولیه‌شان داده شود.
در هر حرکت اجتماعی لازم است که علاوه بر اصلاح وضع موجود به نقد بنیادی و رادیکال نظم نابرابر موجود نیز پرداخته شود. پرداختن به مسآله‌ی حقوق زنان در واقع به نوعی اصلاح ظاهری نظام مردسالار است که اگر همراه با نقد بنیادهای اقتصادی و فرهنگی نظام مردسالار نباشد همیشه راه را برای بازتولید نظم موجود باز خواهد‌گذاشت. هر چند که ممکن است با تغییر قوانین مردسالار اندک بهبودی در وضعیت زنان ایجاد شود اما نظام سلطه مردسالار قطعا سلطه‌ی خود را به شیوه‌ی دیگری بازتولید خواهد کرد.
البته لازم به ذکراست که هرچند این نقدها را به این حرکت وارد می دانم اما قطعا انجام آن را برای پیشبرد اهداف حرکت اجتماعی زنان لازم می‌دانم و با این که به علت مشکلی فرصت نشد در مراسم آغازین شرکت کنم و جزو اولین امضا کنندگان بیانیه باشم ولی امضای خود را از طریق اینجا به ثبت رساندم. از تمامی کسانی هم که دغدغه احقاق حقوق زنان و تغییر نظم نابرابر موجود را دارند درخواست می کنم که به این کمپین بپیوندند.
در همین زمینه :
کلیات طرح " یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آمیز
امضای بیانیه